Boerenkool Westlandse Herfst BIO

Boerenkool Westlandse Herfst - Brassica oleracea convar. acephala var. sabellica

Introductie

De Boerenkool Westlandse Herfst is een oud en robuust ras, bijzonder geschikt voor moeilijke winterse omstandigheden. Deze niet-sluitende kool onderscheidt zich door zijn grote, gekrulde bladeren van een diepe donkergroene kleur, die groeien langs een centrale stengel die een mooie hoogte kan bereiken. In tegenstelling tot klassieke sluitkool vormt hij geen compacte kop, maar een rozet van elegante bladeren, wat hem soms de naam "palmboompje" oplevert.

Tegenwoordig beschouwd als een "superfood" vanwege zijn uitzonderlijke voedingsdichtheid, is hij rijk aan vitaminen, ijzer en calcium. Het is de wintergroente bij uitstek: de smaak verbetert aanzienlijk na de eerste nachtvorst, waarbij hij zachter en zoeter wordt. Gemakkelijk te kweken en zeer productief, is de Westlandse Herfst onmisbaar voor de tuinier die verse groenten wil oogsten van september tot diep in de winter, wanneer de moestuin vaak leeg is.

Oorsprong en botanische familie

Geografische oorsprong

Dit ras ontleent zijn naam aan de regio Westland, een historisch tuinbouwgebied in het westen van Nederland. Het werd door Nederlandse tuinders geselecteerd op zijn koudebestendigheid en zijn vermogen om overvloedig te produceren tijdens de natte herfsten en strenge winters van Noord-Europa.

Botanische familie

Hij behoort tot de grote familie van de Kruisbloemen (Brassicaceae), net als bloemkool, broccoli en mosterd. Hij maakt deel uit van de soort Brassica oleracea, en meer specifiek van de groep acephala (zonder kop) en de variëteit sabellica, waartoe de boerenkoolsoorten behoren.

Historische bijzonderheden

Boerenkool is een van de oudste vormen van gecultiveerde kool, zeer dicht bij de wilde voorouder. Lang beschouwd als basisvoedsel voor boeren in Noord-Europa, is het onlangs herontdekt vanwege zijn gezondheidsvoordelen en zijn centrale plaats in de gezonde keuken.

Botanische beschrijving en kenmerken

Volwassen hoogte en groeivorm

De plant heeft een opgaande en majestueuze groeivorm en bereikt over het algemeen 50 tot 70 cm hoogte. Hij spreidt zich niet uit over de grond, maar verheft zich op een robuuste centrale stengel, wat hem het uiterlijk geeft van een kleine, zeer decoratieve palmboom in de moestuin.

Beschrijving van het blad

De bladeren zijn groot, ingesneden en extreem gekruld of gewafeld, met een blauwgroene tot donkergroene kleur. Deze gekrulde textuur is niet alleen esthetisch; het stelt de plant in staat beter bestand te zijn tegen vorst door isolerende luchtzakjes op het bladoppervlak te creëren.

Andere morfologische kenmerken

Het wortelstelsel is krachtig en penvormig, wat de plant een goede stabiliteit geeft tegen herfstwinden. In tegenstelling tot sluitkool wordt elk blad blootgesteld aan licht, wat een belangrijke synthese van chlorofyl en voedingsstoffen bevordert.

Zaai- en kweekomstandigheden

Ideale zaaiperiode

Volgens de specifieke aanbevelingen voor dit ras wordt er direct in de volle grond gezaaid van eind april tot eind juni. Te vroeg zaaien kan leiden tot voortijdig doorschieten, terwijl zaaien aan het einde van de lente zorgt voor een optimale oogst in de herfst en winter.

Ideale kiemtemperatuur

Koolzaden kiemen vanaf 10°C, maar een bodemtemperatuur tussen 15°C en 20°C is ideaal voor een snelle opkomst. Onder deze temperaturen zal de kieming langzamer verlopen en zullen de zaailingen kwetsbaarder zijn voor plagen.

Kiemtijd

De opkomst is over het algemeen snel en vindt plaats tussen 6 en 12 dagen na het zaaien als de vochtigheid op peil wordt gehouden. Het is een krachtige plant die zich snel vestigt, mits de jonge scheuten worden beschermd tegen slakken.

Zaaidiepte en plantafstand

Zaai in rijen, op ongeveer 1 tot 2 cm diepte, en bedek met fijne aarde. Houd 50 cm afstand tussen de rijen en dun later uit om ongeveer 50 tot 60 cm tussen elke plant te laten, zodat ze hun ruime bladerdek kunnen ontwikkelen zonder elkaar te hinderen.

Aanbevolen bodemtype

De Westlandse boerenkool waardeert een diepe, humusrijke, frisse en bij voorkeur klei- of kalkhoudende grond. Hij houdt van stevige grond: vermijd het spitten van de grond vlak voor het planten, geef de voorkeur aan een natuurlijk aangedrukte grond die de wortels beter ondersteunt.

Ideale standplaats

Een zonnige standplaats heeft de voorkeur voor de herfst en winter om maximaal licht op te vangen. Voor zaaiingen aan het einde van de lente verdraagt de plant echter goed halfschaduw, wat uitdroging van de grond voorkomt.

Uitdunmethode

Wanneer de planten 3 of 4 echte bladeren hebben, is het noodzakelijk om uit te dunnen en alleen de krachtigste exemplaren te behouden. U kunt de verwijderde planten op een andere plek in de tuin herplanten, waarbij u zorgvuldig water moet geven voor het aanslaan.

Waterbehoefte

Geef regelmatig water tijdens de zomer om de groei te behouden en te voorkomen dat de bladeren hard worden. Mulchen aan de voet wordt sterk aanbevolen om de koelte van de grond te bewaren en gietwerk te beperken.

Onderhoud en verzorging

Aanaarden en schoonmaken

Wanneer de planten ongeveer twintig centimeter hoog zijn, aard ze dan aan (breng aarde naar de voet) om hun verankering in de grond tegen de wind te versterken. Verwijder regelmatig gele of beschadigde bladeren aan de basis van de stengel om een goede luchtcirculatie te bevorderen.

Ziektepreventie

Kool vreest het koolwitje (witte vlinder) waarvan de rupsen de bladeren verslinden, en aardvlooien in de zomer. Het plaatsen van een insectengaas direct na het zaaien is de meest effectieve en ecologische methode om uw gewassen zonder behandeling te beschermen.

Oogst

Oogstperiode

De oogst is gespreid en loopt van september tot januari, of zelfs later afhankelijk van de strengheid van de winter. Het is een van de weinige groenten die productief blijft onder de sneeuw.

Rijpheid herkennen

Men kan blad voor blad beginnen te oogsten zodra de plant goed ontwikkeld is, beginnend bij de onderste bladeren. De kool blijft vanuit de top groeien, wat zorgt voor een continue vernieuwing van het blad.

Gemiddelde opbrengst

De opbrengst is uitstekend, elke plant kan gedurende meerdere maanden vele bladeren leveren. Voor een gezin van 4 personen zijn 4 tot 6 planten meestal voldoende voor regelmatige consumptie gedurende de hele winter.

Invloed van vorst

Het wordt sterk aangeraden om de eerste nachtvorst af te wachten alvorens grote oogsten te doen. De kou veroorzaakt een chemische reactie in de plant die zetmeel omzet in natuurlijke suikers, waardoor de kool veel zachter, malser en smaakvoller wordt.

Gebruik in de tuin

Plaats in de moestuin

Plaats hem in een deel van de moestuin dat in de winter bezet blijft, ver van de zones die u in de herfst wilt bewerken. Zijn grote gestalte maakt het een goede windbreker voor lagere en kwetsbaardere gewassen.

Nuttige plantcombinaties

Boerenkool gaat heel goed samen met aromatische planten (tijm, rozemarijn, salie) waarvan de geuren plaagvlinders verstoren. Hij waardeert ook het gezelschap van bieten, selderij en sla.

Vruchtwisseling

Kool is een gulzige plant die de bodem uitput. Het is absoluut noodzakelijk om minstens 4 of 5 jaar te wachten voordat u opnieuw kool of kruisbloemigen op dezelfde plek plant om knolvoet te voorkomen.

Culinair gebruik

Smaak

Voor de vorst is de smaak kruidig, krachtig en licht bitter. Na de vorst wordt hij heerlijk zoet, met een knapperige textuur die goed standhoudt tijdens het koken.

Bereidingswijzen

Hij is extreem veelzijdig: men eet hem rauw in salades (na de bladeren gemasseerd te hebben om ze zachter te maken), in groene smoothies, of gestoomd. Het is het hoofdingrediënt van het Nederlandse nationale gerecht, de "stamppot", een aardappelpuree met boerenkool en rookworst.

Tip of typisch recept

Probeer "Kale Chips" voor de borrel: verwijder de centrale nerf, scheur de bladeren, masseer ze met een beetje olijfolie en zout, en bak ze 10 minuten in de oven op 150°C. Het is een gezond en knapperig alternatief voor aardappelchips.

Ecologie, curiositeiten en troeven

Ecologisch belang

Doordat hij de grond in de winter bedekt laat, beschermt hij de aarde tegen erosie en het uitspoelen van voedingsstoffen door regen. Als hij het volgende voorjaar bloeit (tweede jaar), trekken zijn gele bloemen de eerste bestuivers van het seizoen aan.

Permacultuur

In de permacultuur is het een structurerende plant voor de wintertuin. Hij levert een grote hoeveelheid voedzame biomassa op een klein oppervlak en zijn beschadigde bladeren die op de grond achterblijven voeden het bodemleven.

Waarom deze groente een plek in de tuin verdient

Boerenkool Westlandse Herfst is de kampioen van de veerkracht: hij produceert wanneer al het andere bevriest of rot. Het is een ware natuurlijke "apotheek" binnen handbereik, die vitaliteit en vitaminen biedt in het hart van de winter, en dat alles met een verbijsterend kweekgemak.