Lage Stamslabonen Delinel

Lage Stamslabonen Delinel — Phaseolus vulgaris

Samenvattende introductie

De Lage Stamslabonen Delinel is een eenjarige variëteit van Phaseolus vulgaris die opvalt door haar lange, slanke en draadloze peulen. Deze compacte, struikvormige boon levert een regelmatige en overvloedige oogst, ideaal voor de thuistuin, balkonbakken en kleine moestuinen. De peulen blijven knapperig bij korte bereiding en behouden smaak en textuur na blancheren en invriezen, wat ze geschikt maakt voor verse bereidingen en conservering. Delinel vraagt weinig onderhoud: een zonnige standplaats, een goed doorlatende, humusrijke grond en regelmatige, gematigde watergift. Dankzij de stikstofbindende eigenschappen van de soort verbetert ze de bodemvruchtbaarheid voor opvolgende gewassen. De variëteit is tolerant tegenover wisselende weersomstandigheden en biedt een betrouwbare opbrengst voor zowel beginnende als ervaren tuiniers die een productieve, smaakvolle en gemakkelijk te telen boon zoeken.

Oorsprong en botanische familie

Herkomst

Geselecteerd binnen het brede erfgoed van de tuinboon, veel gebruikt in Europese moestuinen voor zijn peuleigenschappen.

Botanische familie

Behoort tot de Fabaceae, geslacht Phaseolus, een groep peulvruchten die stikstof in de bodem kan vastleggen.

Historische en lokale bijzonderheden

Waardering voor de goede bewaareigenschappen en het gemak bij verwerking (invriezen, inmaken).

Botanische beschrijving en kenmerken

Volgroeide hoogte en groeiwijze

Laagblijvende plant, doorgaans 25–40 cm hoog, met een compact, struikachtig habitus; geen steun nodig.

Blad en morfologie

Driebladige bladeren, middelgroen, die de bodem goed bedekken en onkruidgroei beperken.

Andere morfologische bijzonderheden

Peulen 15–20 cm lang, recht en zeer slank, zonder draad; zaden variëren per lijn.

Zaaien en teeltvoorwaarden

Ideale zaaitijd

Direct zaaien van mei tot juli; in milde streken mogelijk vanaf april.

Optimale kiemtemperatuur

18–25 °C voor beste kieming.

Kiemtijd

7–12 dagen afhankelijk van temperatuur en bodemvocht.

Zaai-diepte en plantafstand

Zaaidiepte 2–3 cm; plantafstand 8–12 cm in de rij, 35–45 cm tussen rijen.

Bodemtype

Lichte tot middelzware grond, rijk aan organische stof, goed gedraineerd; pH rond 6,0–7,0.

Standplaats

Volle zon voor maximale opbrengst en kwaliteit van de peulen.

Dunning

Dunnen na 2–3 weken: laat de sterkste plant staan op 8–12 cm afstand.

Waterbehoefte

Regelmatig en gelijkmatig water geven; bodem vochtig houden tijdens bloei en peulvorming, maar wateroverlast vermijden.

Onderhoud en opvolging

Snoei of toppen

Niet noodzakelijk; verwijder zwakke scheuten om kracht te concentreren.

Steunen

Niet vereist voor deze lage variëteit.

Ziekte- en plaagpreventie

Toepassen van vruchtwisseling, mulch gebruiken, bodemvocht reguleren en water aan de voet geven; natuurlijke vijanden stimuleren (lieveheersbeestjes tegen bladluizen) en barrières tegen slakken.

Oogst

Oogsttijd na zaaien

Oogstbaar na 60–75 dagen afhankelijk van groeiomstandigheden.

Rijpheid herkennen

Peulen oogsten als ze glanzend, stevig en soepel zijn, vóórdat de zaden te dik worden.

Gemiddelde opbrengst

Hoge, gespreide opbrengst over meerdere weken; geschikt voor eigen gebruik en invriezen.

Bewaarmethode

Vers consumeren of kort blancheren en invriezen; inmaken na korte voorbewerking; koelen 2–3 dagen voor direct gebruik.

Gebruik in de moestuin

Plaatsing

Planten langs bedranden, in rijen of in diepe bakken; geschikt voor compacte ruimtes.

Goede combinaties

Goed te combineren met maïs, pompoen, kool en kruiden; peulvruchten verbeteren de bodem voor volgende gewassen.

Teeltrotatie

Niet opnieuw peulvruchten op dezelfde plek gedurende 2–3 jaar; opvolgen met stikstofvragende gewassen na composttoediening.

Culinaire toepassingen

Smaak

Malse, lichtzoete smaak; knapperige textuur bij korte bereiding.

Bereidingswijzen

Roerbakken, stomen, in salades, als bijgerecht; blancheren en invriezen voor later gebruik.

Tip of recept

Snelle roerbak: 3 minuten blancheren, 2 minuten roerbakken met olijfolie, knoflook, citroenrasp en amandelschaafsel.

Ecologie, curiositeiten en troeven

Ecologisch belang

Bevordert biodiversiteit en bodemvruchtbaarheid door stikstofbinding; trekt nuttige insecten aan.

Curiositeit

Geselecteerd omwille van de draadloze peul, wat het bereiden vereenvoudigt.

Teelt in permacultuur, balkon of kas

Geschikt voor permacultuuropstellingen, diepe potten op balkon en vroeg zaaien in koude kas voor vroege oogst.

De Lage Stamslabonen Delinel verdient een plek in de tuin dankzij haar productiviteit, eenvoud in teelt en fijne smaak. Een betrouwbare keuze voor tuiniers die veel willen oogsten met weinig moeite.

(100 gram zaad is voldoende voor ongeveer 30 m² zaaien).